Pisarz Miesiąca

Pisarz Miesiąca – styczeń – K.K. Baczyński   01.02.2026

 W nawiązaniu do 105 rocznicy urodzin poety Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, przypadającej na 22 stycznia 2026r. nasi uczniowie z klasy V podjęli działania związane z wymaganiami projektu. Na podstawie książek z biblioteki i zasobu Internetu uzupełnili karty z biografią. Między początkowymi zajęciami i końcowymi, po których złożyli samodzielnie uzupełnione karty z portretem pisarza,  doświadczyli wielu wrażeń. Nie tylko dowiedzieli się jak wyglądał Krzysztof i czym kierowała się matka pisarza, wybierając dla niego imię albo  kiedy powstał jego pierwszy wiersz… Dowiedzieli się także jakie były plany artystyczne poety, po jakim czasie znajomości oświadczył się swojej przyszłej żonie Barbarze i co się z nią stało po jego śmierci… Ustalili, że do tablicy upamiętniającej miejsce śmierci K. K. Baczyńskiego przy Pałacu Blanka w Warszawie mamy do pokonania z naszej szkoły 329km (ok. 4h40min jadąc samochodem). Obejrzeli dostępne akwarele, rysunki i grafiki poety. Starali się zrozumieć dlaczego młody poeta- żołnierz mógł szukać wytchnienia w rysowaniu. Pomogła pewnie świadomość, że należał do pokolenia, które przez brutalny wybuch II wojny światowej utraciło młodość i zostało zmuszone do życia w warunkach ciągłego zagrożenia… Na podstawie tekstu Marleny Kalickiej pt. Krzysztof Kamil Baczyński- katastroficzny poeta, nieznany artysta rysownik dotarli do informacji w jaki sposób poeta tworzył tomiki wierszy, jak dbał o swoje rękopisy, czym je ozdabiał i komu wręczył. Wybrzmiał piękny wniosek: poeta z wielkim szacunkiem odnosił się do słowa i sztuki.  W twórczym działaniu uczniowie wybierali krótki wiersz lub fragment dłuższego i naśladując styl Baczyńskiego, tworzyli z dbałością pojedynczą kartę, przepisując tekst na gładkiej kartce z pomocą leniuszka. Powstały zapis ozdabiali inicjałami, ramką w stylu średniowiecznym , iluminacjami lub małym rysunkiem swojego pomysłu. Gazetka poświęcona poecie oraz prace uczniów dostępne są już tradycyjnie na górnym korytarzu w kąciku z tajemniczym ogrodem.

mgr Jadwiga Zachara

Pisarz miesiąca – grudzień – Władysław Reymont     22.12.2025

Senat Rzeczypospolitej Polskiej, przekonany o szczególnym dorobku twórczym pisarza dla dziedzictwa narodowego i światowego oddając Mu hołd w 100. rocznicę śmierci, ustanowił rok 2025 rokiem Władysława Reymonta.
W tym miesiącu to uczniowie klasy VIII podjęli działania związane z wymaganiami projektu. Poszukiwali w książkach ze szkolnej biblioteki i w Internecie informacji o życiu i twórczości Władysława Reymonta, który był 3 lata młodszy od Stefana Żeromskiego i zmarł 15 dni po Nim- 5 grudnia.
Z tablicy szkolnej dowiedzieli się, że karierę literacką pisarza poprzedziły lata terminowania w zakładzie krawieckim i w teatrze wędrownym, później krótkie epizody w handlu i przemyśle, w cyrku, następnie praca na kolei, a nawet zamysł życia kontemplacyjnego w Klasztorze Jasnogórskim. Mając 24 lata odczuwał stale ostry głód wiedzy i ubolewał nad tym, że ojciec nie dał mu wykształcenia. Wśród licznego potomstwa ojciec (organista) postanowił zatrzymać go w domu i wyuczyć również na organistę. Władysław Stanisław Reymont ( a właściwie Stanisław Władysław Rejment, bo takie było jego nazwisko rodowe) obdarzony był znakomitą pamięcią i darem obserwacji. Wg niektórych źródeł płynne czytanie opanował w wieku siedmiu lat. Zanim nauczył się czytać, chłonął legendy, baśnie i gadki opowiadane w rodzinnym domu w czasie wieczorów zimowych , a obok nich pieśni, piosneczki, układanki, zagadki i przyśpiewki. W odtwarzaniu ich celowała zwłaszcza matka. Pisał we wszystkich okolicznościach i warunkach, aż wypracował własny styl i uznanie… u obcych, m.in. w oczach sędziwej pisarki Elizy Orzeszkowej. Rodzina nie miała zaufania do jego talentu.
W fazie interpretacyjnej ósmoklasiści analizowali fragmenty powieści Chłopi, opisujące zwyczaje zbierania kapusty, chłopskich Zaduszek i wiejskiego wesela. Odkryli czym jest np. międlenie lnu i z czym się wiążą oczepiny.
W fazie twórczej uczniowie stworzyli gazetkę z ciekawostkami na temat pisarza. Szczególnie interesująca jest ta związana z naszym regionem. Mianowicie Władysław Reymont brał udział 15 sierpnia 1925r. w uroczystościach dożynkowych w Wierzchosławicach, rodzinnej wsi trzykrotnego premiera Wincentego Witosa, w powiecie tarnowskim 32 km od naszej szkoły.
Uczniowie odczytali też z Google Maps odległość 319km (ok. 4h 15min)z naszej szkoły do wsi Lipce Reymontowskie, w której pisarz osadził akcję powieści „Chłopi” docenionej Nagrodą Nobla w 1924r.
Na koniec uczniowie samodzielnie uzupełnili kartę z portretem pisarza. Efekty pracy zostały zaprezentowane na górnym korytarzu szkoły , w kąciku z tajemniczym ogrodem.

mgr Jadwiga Zachara

Pisarz miesiąca – listopad – Stefan Żeromski    10.12.2025

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, oddając pisarzowi hołd w 100. rocznicę śmierci, ustanowił rok 2025 rokiem Stefana Żeromskiego.

 20 listopada- w dzień rocznicy śmierci pisarza uczniowie klasy IV rozpoczęli działania związane z wymaganiami projektu. Poszukiwali w książkach ze szkolnej biblioteki i w Internecie informacji o życiu i twórczości Stefana Żeromskiego.

 Z tablicy szkolnej dowiedzieli się, że pisarz ten:

 wymyślił nazwę społem,  którą nadal można spotkać w tysiącach sklepów, w całym kraju; chodził do jednej szkoły z Bolesławem Prusem; ma swój pomnik w Puszczy Jodłowej przy czerwonym szlaku turystycznym na Łysicę;  jest określany mianem sumienia polskiej literatury, bo jego twórczość była nasycona cierpieniem i goryczą; poruszał tematy społeczne i narodowe; mimo że był czterokrotnie nominowany do Nagrody Nobla, nigdy nie była mu ona przyznana; kierował się piękną dewizą zapisaną w młodzieńczym dzienniku: Więc moja ludzkość to Polacy, mój wszechświat- to moja ziemia, a mój Bóg- to ojczyzna z tym wszystkim, co się w tym wyrazie zamyka…

W fazie interpretacyjnej czwartoklasiści analizowali cytaty:

 (…) wszelkie słowo w istocie swej jest czcze i próżne. Nawet słowo najgenialniejszych poetów. Nawet spisane natchnienie proroka(…) Wielkimi są tylko czyny.

Nauka jest jak niezmierne morze […] Im więcej jej pijesz, tym bardziej jesteś spragniony.

W fazie twórczej uczniowie do cytatu zaczerpniętego z lektury Syzyfowe prace wykonali plakat przedstawiający morze wiedzy. Na falach umieścili butelki z pytaniami, na które chcieliby znaleźć odpowiedzi, pokazując, że nauka nie ma końca i wciąż ich ciekawi.

Uczniowie odczytali też z Google Maps odległości, które dzielą szkołę od najważniejszych miejsc związanych z życiem pisarza i mogą kiedyś stać się celem rodzinnej wycieczki.

Strawczyn ( miejsce narodzin )- 203 km; Centrum Edukacji i Kultury Szklane Domy w Ciekotach- 153km;  Muzeum Stefana Żeromskiego w Kielcach- 194km; Muzeum Stefana Żeromskiego w Nałęczowie- 296km

Na koniec uczniowie samodzielnie uzupełnili kartę z portretem pisarza. Efekty pracy zostały zaprezentowane na górnym korytarzu szkoły , w kąciku z tajemniczym ogrodem.

mgr Jadwiga Zachara

Pisarz miesiąca- październik- Maria Konopnicka      12.11.2025

W nawiązaniu do 115 rocznicy śmierci przypadającej na 8 października, uczniowie klasy V poznawali życie i tematykę twórczości Marii Konopnickiej. Otrzymali z teczki projektowej kartę z portretem pisarki i uzupełnili jej cztery obszary.

W fazie badawczej, na podstawie książek z biblioteki, poznali biografię polskiej pisarki. W fazie interpretacyjnej pierwszym utworem do analizy była Rota – pieśń patriotyczna napisana w 1908 r. na znak protestu wobec polityki germanizacyjnej władz pruskich, której celem były przymusowe wywłaszczenia Polaków z ziemi i zatarcie polskiej tożsamości. Uczniowie tę pieśń czytali, słuchali i śpiewali. Czując jej doniosłość, zaznaczyli kolorem fragmenty, które szczególnie dotknęły ich serc. Drugim utworem był wiersz Jesienią, który w tym roku zyskał muzyczną interpretację za sprawą młodej artystki sanah i Zespołu Ludowego Pieśni i Tańca Mazowsze. Uczniowie, poznając wiersz, odkryli, że już gdzieś takie słowa słyszeli. Sami namierzyli współczesną wykonawczynię i chcąc nie chcąc długo nucili skomponowaną do wiersza melodię, a  przy tym utrwalili słowa. Poznali też przygody Janka Wędrowniczka i Stefka Burczymuchy. Mieli możliwość przenieść się w stworzony przez pisarkę świat baśni w książkach: Na jagody i O krasnoludkach i sierotce Marysi. W fazie twórczej piątoklasiści stworzyli ilustrację do wybranego utworu oraz zaprojektowali pocztówkę z życzeniami adresowaną do Muzeum Marii Konopnickiej w Żarnowcu. W obszarze ciekawostek uczniowie zapisali m.in. odczytaną na Google Maps odległość (84km), która dzieli naszą szkołę od Żarnowca i informację o tym, że Rota była brana pod uwagę jako hymn państwowy. Wśród cytatów najczęściej wybrzmiewały: Nie rzucim ziemi skąd nasz ród! Nie damy pogrześć mowy!/ Nie będzie Niemiec pluł nam w twarz/ Jesienią, jesienią Sady się rumienią.

 Efekty pracy piątoklasistów zostały zaprezentowane na górnym korytarzu szkoły, w kąciku z tajemniczym ogrodem.

mgr Jadwiga Zachara

Pisarz miesiąca – wrzesień – Jan Kochanowski           23.09.2025

Przystępując do projektu już w pierwszym tygodniu września podjęliśmy działania związane z poznaniem życia i twórczości Jana Kochanowskiego – pisarza wyznaczonego na ten miesiąc. 

Chcieliśmy, by uczniowie sami zauważyli, że wybór tego pisarza jest ściśle związany z tegoroczną akcją Narodowe Czytanie i być może uważniej przyjrzeli się 14. już edycji, której odsłona przypadła na sobotę 6 września.

 Jako szkoła też chcieliśmy być współuczestnikami tej akcji i wyznaczyliśmy dla siebie termin: 5 września.

Właściwie uczniowie z każdej klasy od 4. do 8. przygotowując się do szkolnej akcji, poznawali  wybrane utwory Jana Kochanowskiego głębiej, by nie tylko przeczytać, ale zrozumieć i czuć ich wymowę a potem wyrazić te wszystkie emocje  przed publicznością. Każdy z czytanych utworów był dodatkowo krótko dla wszystkich interpretowany.

Uczniowie klasy 6. Stali się w tym miesiącu najpełniejszymi realizatorami projektu. To oni otrzymali z teczki kartę z portretem Jana Kochanowskiego i na koniec uzupełnili 4 elementy w obszarach: Ważne informacje, Twórczość, Ciekawostki, Cytaty.

 W fazie badawczej na podstawie książek, mapy myśli i prezentacji stworzonej przez koordynatora uczniowie poznali biografię i twórczość poety. W fazie interpretacyjnej skupili się szczególnie na fraszkach Jana Kochanowskiego. W fazie twórczej uczniowie rysowali drzewo lipy poznając wcześniej jego pokrój i sercowaty kształt liści; redagowali wypowiedź z wszystkich typów zdań, w której drzewo oferuje człowiekowi odpoczynek i inne atrakcje. Tworzyli przeróbki fraszki Na zdrowie z nowoczesnym słowem.

W to kreatywne zadanie włączyli się też piątoklasiści. Niektóre fraszki we współczesnej odsłonie zostały zaprezentowane szerszej publiczności podczas szkolnej akcji Narodowe Czytanie. Przerobione dzieła łatwo wpadły w ucho rówieśników i zyskały nawet naśladowców.

 Wśród ciekawostek uczniowie zaznaczali na karcie często informację o odległości jaka dzieli naszą szkołę od Czarnolasu w woj. mazowieckim.

Wśród cytatów, poza tymi z fraszek pojawił się na kartach taki, który jest piękną radą dla każdego człowieka; pochodzący z Pieśni IX (z Ksiąg wtórych)

Nie porzucaj nadzieje, Jakoć się kolwiek dzieje: Bo nie już słońce ostatnie zachodzi,  A po złej chwili piękny dzień przychodzi.

Wniosek: Jan Kochanowski zawarł w utworach spostrzeżenia, rady i przeżycia prawdziwie uniwersalne, a przez to bliskie nam współczesnym.

Dla utrwalenia wiedzy na górnym korytarzu przez miesiąc pozostanie tablica z prezentacją efektów pracy z pisarzem.

mgr Jadwiga Zachara

Narodowe Czytanie               13.09.2025           

W piątek, 5 września 2025r. dołączyliśmy w szkole do akcji Narodowe Czytanie 2025. W tym roku wybrano pieśni, fraszki i treny mistrza Jana Kochanowskiego.

O godzinie 10:45 pani dyrektor, nauczyciele i uczniowie klas 4-8 zgromadzili się na pięterku szkoły przy ściance z tajemniczym ogrodem.

Najpierw zostało wyświetlone zaproszenie Pary Prezydenckiej, by wszyscy zrozumieli ideę całego przedsięwzięcia.

Po tym, prezentacja sylwetki urodzonego koło Radomia największego z twórców europejskich epoki renesansu – Jana Kochanowskiego stała się pretekstem do bliższego poznania etapów życia poety, jego poglądów filozoficznych i twórczości, którą realizował w różnych gatunkach prawie 500 lat temu. Uczniowie poznali termin poeta doctus i odkryli dlaczego Jan Kochanowski jest nazywany ojcem poezji polskiej.

Prezentacja zachęcała też do zwiedzenia Muzeum Jana Kochanowskiego w Czarnolesie, od którego według Google maps dzieli nas około 340 km.

Następnie uczniowie klas: 4, 5, 6, 7, 8, którzy zgłosili chęć udziału w szkolnej akcji, przeszli do lektury wybranych fraszek, pieśni i trenów. Każdy utwór był opatrzony krótką interpretacją, by słuchacze łatwiej mogli zrozumieć jego ukryty sens.

Na koniec chętni uczniowie zaprezentowali swoje nowoczesne wersje fraszki Na zdrowie. To efekt wyzwania twórczego, jakie podjęli na pierwszych lekcjach, kiedy bliżej poznawali utwory Jana Kochanowskiego w ramach projektu Pisarz miesiąca. Warto zaznaczyć, że kreatywność autorów przeróbki ożywiła publiczność, która nagrodziła aplauzem wszystkich wykonawców.

Miło nam poinformować, że nasza szkoła została oficjalnie wpisana na listę uczestników i tym samym można nas znaleźć na mapie uczestników tegorocznej akcji Narodowe Czytanie.

mgr Jadwiga Zachara

Nasza szkoła przystąpiła do udziału  w projekcie „Pisarz Miesiąca”    9.09.2025

Projekt trwa od września 2025 roku do końca maja 2026 roku.

Każdy miesiąc poświęcony jest innemu pisarzowi (zgodnie z kalendarzem rocznic literackich). Uczniowie klas IV- VIII ( do których projekt jest skierowany) będą mieli okazję budować w tym temacie swoją wrażliwość, kulturę dialogu i poczucie sprawczości.

Cele projektu:

 Pogłębienie wiedzy uczniów o wybitnych postaciach literatury (przede wszystkim polskiej).

Rozwijanie umiejętności badawczych, analitycznych i krytycznego myślenia.

Wzmacnianie kreatywności i umiejętności wyrażania się poprzez różne formy aktywności.

 Rozwijanie umiejętności pracy zespołowej i komunikacji.

 Popularyzacja czytelnictwa i literatury wśród uczniów.

                   Realizatorami projektu są nauczyciele bibliotekarze i poloniści.

mgr Jadwiga Zachara